“In een wereld waarin digitalisering steeds verder oprukt en kinderen steeds meer in hun scherm wegkruipen is het belangrijk om ook aandacht te blijven besteden aan de beleving. Het is zo fijn dat er naast alle digitale afleiding op onze kinderafdeling ook iets te beleven valt. Dat er een tekenaar aan je bed komt die live een tekening voor je maakt.” Aan het woord is Sanne Gootjes, Medisch Pedagogisch Zorgverlener in het Flevoziekenhuis in Almere.
Sanne: “Ik werk al zes jaar in dit ziekenhuis. Ik heb Sociaal Pedagogische Hulpverlening gestudeerd en liep stage in het NoordWest Ziekenhuis in Alkmaar. Daar ontdekte ik dat ik graag als Medisch Pedagogisch Zorgverlener in een ziekenhuis wil werken. Toen er een vacature vrij kwam in het Flevoziekenhuis greep ik mijn kans. Myrjam Boone tekende hier toen al namens stichting Tekenen voor Kinderen. Sinds die tijd zijn er een aantal tekenaars langs gekomen. Paula, die nu tijdelijk in het ziekenhuis tekent is de vierde. Wat al deze tekenaars gemeen hadden is dat zij allemaal makkelijk contact leggen met kinderen en kunnen aansluiten bij de situatie. Net als de zorg weet een tekenaar nooit wat hij of zij in een kamer aan zal treffen. Een kind kan helemaal niet lekker zijn of het kan er best oké bij zitten. Het is dan belangrijk om de afstemming te zoeken. Als tekenaar ben je daarin je eigen instrument. Je zoekt naar aanknopingspunten om in gesprek te komen. En het mooie is dat de tekeningen voor ons als zorg weer vaak een mooi aanknopingspunt zijn om aan te haken bij het kind.”
Paula: “Onder de noemer ‘Persoonlijk Getekend’ teken ik anekdotes op maat voor mensen om ingelijst cadeau te kunnen geven bij een speciale gelegenheid. Op basis van verhalen van collega’s, vrienden of familie maak ik een zwart-witte lijntekening die een situatie uit iemands persoonlijke leven illustreert. Zo vertelde bijvoorbeeld een klant dat haar zus ging scheiden en tijdens een boottripje van de boot afsprong en zei: “Ik spring in mijn nieuwe leven”. Ik heb daar een duik van gemaakt en de duik van de boot uitgetekend. Naast mijn reguliere werk teken ik met Lisa Brandenburg twee keer per maand in het Emma Kinderziekenhuis in het Amsterdam UMC. Nu val ik een aantal maanden in bij het Flevoziekenhuis. Wat ik hier doe is het omgedraaide van wat ik voor ‘Persoonlijk Getekend’ doe. Een kind geeft aan wat het getekend wil hebben en tijdens het tekenen gaat het gesprek door. Dat betekent dat niet alleen het resultaat, maar ook de interactie belangrijk is. Het gaat dus niet alleen om de mooie tekening, maar zeker ook om het fijne contact met elkaar”.
Een échte tekenaar
Sanne: “Voor de kinderen is het heel bijzonder dat er een échte tekenaar komt. Ik loop regelmatig binnen als Paula er is en blijf dan even plakken. Ik vind het mooi om te zien dat sommige kinderen zelf mee gaan tekenen. Die zien die etui open gaan met prachtige tekenspullen en willen dan zelf ook met dat materiaal werken. Maar vaak zijn kinderen te ziek of nog te versuft van de operatie en vinden het juist fijn om gewoon lekker te kijken. En dat is ook goed! Als tekenaar moet je aan kunnen voelen wat een kind op dat moment nodig heeft.”
Paula: “Wat mij vaak opvalt is dat hoe harmonieuzer een gezin is, hoe minder last het kind heeft van ellende en pijn. Ik herinner me dat ik een keer tekende voor een jongetje dat enorm veel pijn had. Toen ik binnenkwam zat hij televisie te kijken. Zijn moeder legde me uit dat ze de regels die er normaal waren voor schermgebruik hier nu niet toepaste omdat hij de afleiding van de pijn nodig had. Het werd uiteindelijk een heel leuk bezoek waarin ook aandacht was voor het tekenen omdat de moeder het jongetje zo goed begeleidde.”
Sanne: “Een bezoek in een ziekenhuis brengt altijd stress en onzekerheid met zich mee. Dat geldt voor de kinderen, maar ook voor de ouders. Om hun kind te kunnen helpen om hun gevoelens de baas te blijven moeten ouders eerst zichzelf kunnen reguleren. Als zij rustig zijn, dan worden kinderen dat ook. En hoe jonger het kind, hoe meer de ouder nodig is om te reguleren. Als ouders goed met hun eigen gevoelens om kunnen gaan, maken ze het makkelijker voor hun kinderen.”
Het wordt gewaardeerd dat je er bent
Paula: “En wat natuurlijk helpt is dat ik altijd positiviteit kom brengen en niet iets medisch. Dat vinden de meeste ouders en kinderen prettig. Doordat ik op mijn tekenpapier kijk en hen niet de hele tijd aankijk is het makkelijk om met mij te praten over dingen. Het is zo’n zelfde situatie als iemand die naast je zit in de auto. Laatst tekende ik voor een meisje haar lievelingsknuffels. Tijdens het tekenen hadden we zo’n fijn open gesprek. Zij vertelde waarom ze in het ziekenhuis lag en waarom ze bepaalde dingen niet mocht. Toen ik wegging had ik echt het gevoel dat ik iets voor haar heb kunnen betekenen.”
Sanne: “We waarderen het als ziekenhuis ook echt dat de tekenaar er is. We bieden als kinderafdeling structureel activiteiten aan. Daarin nemen wij in het ziekenhuis een bijzondere plek in. Tekenen voor Kinderen past bij waar wij als ziekenhuis voor staan. Ons motto is niet voor niets: ‘Ik zie je, ik zorg voor je. En elke tekenaar van de stichting Tekenen voor Kinderen die in de afgelopen jaren hier is geweest heeft dat motto uitgedragen en voor de kinderen getekend met aandacht. Ik hoop dan ook dat we dit nog vele jaren kunnen behouden.”
